ANA SAYFA

Ana Sayfa 

İLETİŞİM

İletişim 

BAĞLANTILAR

Bağlantılar 

SİTE HARİTASI

Site Haritası 

SIKÇA SORULAN SORULAR

Sıkça Sorulan Sorular 

  TMMOB  FIG  CLGE
ENGLISH HKMOBİS ÜYE HKMOBİS

  18 Kasım 2017, Cumartesi

TMMOB HARİTA KADASTRO MÜHENDİSLERİ ODASI

Site İçi Arama:

Loading
FİG 2018

    Haberler

    Basın Açıklamaları

    Görsel Basında Odamız

    Basından

    Resmi Yazışmalar

    Birim Fiyatlar

    Hukuk Birimi

    İstatistikler ile HKMO

    MİSEM

    Üyelerimizden

    Satım Duyuruları

    Alım Duyuruları

    İş Arayanlar

    Eleman Arayanlar

    Yardım Duyuruları

    Bilgi Edinme Başvurusu

    TİP Sözleşmeler Kontrol

    SHKMMB

    LİHKAB

 

e-Liste

Odamız üyesi değil, fakat duyuruların düzenli olarak
e-posta hesabınıza gönderilmesini istiyorsanız;
Lütfen adınızı, soyadınızı ve
e-posta adresinizi giriniz..

Adınız:

E-Posta Adresiniz:

 

Son Çıkan Yayınlar

 

» KİTAPLAR

MESLEKTE 50. HİZMET YILINI DOLDURAN ÜYELERİMİZ
HKMO

 
 » JEODEZİ VE JEOİNFORMASYON DERGİSİ

 
 » HKM DERGİSİ

SAYI: 2011-1 104

 
 » HARİTA BÜLTENİ

SAYI: AĞUSTOS 2017 98

  

MADENCİLİK FAALİYETLERİ HAKKINDA

    Yayına Giriş Tarihi: 19.11.2014  Güncellenme Zamanı: 19.11.2014 15:25:33  Yayınlayan Birim: GENEL MERKEZ  
 

Sayı     : 2/A-3470                                                                                19/11/2014

Konu   : Bilgilendirme

    

Sayın,        
         Taner YILDIZ

T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
Ankara

Sayın Bakanım, 

Bildiğiniz üzere, madencilik sektörü, dünyanın en zorlu ve en riskli iş kolu olarak gösterilir. Bu nedenle, madencilik sektöründeki işlerin uzman kişilere gördürülmesi, daha yakından izlenmesi ve daha fazla denetlenmesi gerekir. Hal böyle iken, Türkiye`de, özellikle yer altı madencilik sektöründe, işlerin gerektiği gibi yürütülmediği ve denetlenmediği söylenmekte, gelişmiş ülkelerle kıyaslandığında bu alanda çok geride olduğumuz bilinmektedir.

Sayın Bakanım, 

Yine bildiğiniz üzere, madencilik sektörü, birçok meslek disiplinini içinde barındırır ve bu sektördeki pek çok iş de haritacılık mesleğiyle doğrudan ilişkilidir. Gelişmiş ülkelerdeki madencilik faaliyetleri incelendiğinde, Harita Mühendislerinin maden ocaklarında, imalat haritalarının oluşturulması işleri başta olmak üzere, daha birçok işte (proje, ölçme, aplikasyon vbg.) çalışarak bu sektörün önemli emekçileri arasında yer aldıkları görülür. Ancak, ülkemizdeki durum maalesef böyle değildir. 

Sayın Bakanım,

Yukarıdan beri özetlemeye çalıştığımız nedenlerle ve ayrıca, son zamanlarda maden ocaklarında yaşanan ölümlerin bir an önce sona erdirilmesi amacıyla, meslek alanımızla ilgili olarak, aşağıda belirttiğimiz konularda bizzat şahsınızı Bilgi`lendirmeyi ve konuya ilişkin Öneri`lerimizi bizzat şahsınıza sunmayı görev sayıyoruz.

BİLGİ VE ÖNERİLER

Maden haritacılığı, özellikle yeraltı madenciliğinde iş ve işçi güvenliği bakımından büyük önem taşımaktadır. Yeraltı ocakları sürülürken, yeraltındaki eski maden ocakları ve karstik boşluklar gibi büyük hacimlerde su veya gaz bulundurabilecek boşluklara veya yerüstündeki önemli tesislere (baraj, santral vb.) ne kadar yaklaşıldığının insan duyu organları ile algılanması mümkün olamadığından, bu gibi unsurlardan güvenli mesafelerde çalışmayı mümkün kılacak tek unsur yüksek doğrulukta ve kalitede maden haritaları yapmaktır. Bu nedenle, mühendislik ilkelerine dayalı madenciliğin yaygınlaştığı 19. Yüzyılın sonları ve 20. Yüzyılın başlarından itibaren, gelişmiş ülkelerde maden haritacılığı değer kazanmıştır. Maden haritalarında sadece yeraltı imalat haritaları ile yetinilmemiş, çalışmanın yer üstü ile ilgisinin kurulabilmesi bakımından maden havzalarının yerüstü topoğrafik haritalarının yapımına da aynı oranda önem verilmiştir.

Ülkemizde 150 yıldır kömür madenciliğinin yürütüldüğü Zonguldak`ta 100 yıl öncesine ait sanat eseri niteliğinde madencilik haritalarına rastlanmaktadır. Madenciliğin devlet eliyle yürütüldüğü 1990`lı yıllara kadar oluşturulan harita birimlerinde haritacılık çalışmaları titizlikle yürütülmüş ve bu birimlerinde Harita Mühendisliği mensuplarının çalıştırılmasına büyük önem verilmiştir. Ancak, madencilikte özel işletmelerin yaygınlaşmasıyla kar odaklı çalışma anlayışının yerleşmesi, maden haritacılığının giderek niteliksiz hale gelmesine neden olmuştur. Harita Mühendisliği çok geniş yelpazede hizmet veren bir disiplindir. Bunun neticesinde bu meslek mensupları yüksek ücretlerle değişik sektörlerde iş bulabilmektedirler. Maliyetleri düşük tutmak isteyen çoğu maden şirketi, bu nedenle, işletmelerinde Harita Mühendisi çalıştırmak yerine, ilgili disiplinde yeterli eğitimi olmayan teknikerleri, teknisyenleri, topoğrafları veya başka disiplinden mühendisleri istihdam etmeyi tercih etmektedir. Bunun sonucunda, maden haritaları niteliksizleşmeye ve maden haritalarının önemi konusundaki bilinç giderek kaybolmaya başlamıştır.

Yeraltı madenciliğinde bir diğer önemli husus da, maden üretiminin yerüstünde yol açtığı tasmanları (kayma – çökme) gösteren tasman hasarlarıdır. Tasman, yerüstündeki baraj, enerji santralleri vb. mühendislik yapılarına hasar verebileceğinden, tasman hesapları yapılır ve hesaplar neticesinde güvenli çalışma mesafesi olan topuk mesafeleri belirlenerek haritalara işlenir. Bununla da yetinilmeyerek yerüstünde gerçekleşen tasmanları izlemek ve gereken önlemleri alabilmek adına rutin olarak tasman ölçmeleri gerçekleştirilir. Ancak bu uygulamalar, madencilikte yaşanan ve yukarıda zikredilen gelişmeler neticesinde neredeyse tamamen terk edilmiştir. Tasman hesaplamalarının ve ölçmelerinin yapılmaması neticesinde, üretilen kömürden elde edileceği hesaplanan gelirden kat be kat fazla maliyetlere yol açan, işletmenin kendi havalandırma bacalarına ve asansör kuyularına zarar verebilecek kadar olumsuzluklar ortaya çıkabilmektedir.

Yetersizve niteliksiz maden haritacılığının son bedeli Karaman Ermenek`te 18 can ile ödenmiştir. Bir daha bu tip olayların yaşanmaması için acilen Maden Haritası Üretim Yönetmeliği oluşturularak yürürlüğe konulmalıdır. 

Bu yönetmelikte bulunması gereken başlıca hususlar aşağıdaki gibi sıralanabilir:

1) Maden haritaları 1/1000 ölçekli yeryüzeyi topoğrafik haritaları ile aynı ölçekte, doğrulukta ve koordinat sisteminde üretilmeli ve onlarla bütünleştirilmelidir.

2) Belirli mesafelerde açılacak kontrol sondaj kuyularından yeryüzeyinden maden ocağına koordinat taşınarak yeraltındaki konumsal hatalar kontrol altına alınmalıdır.

3) Üretimler imalat planlarına günlük olarak işlenmeli ve yine sürülecek damar mesafesi plan üzerinden belirlenerek bunun dışına çıkılmaması sağlanmalıdır.

4) Maden içerisindeki tüm detaylar haritalarda uygun sembolojilerle gösterilmeli, risk senaryoları kurgulanarak acil durum saklanma ve kaçış yerleri belirlenmelidir.

5) Düşey kurtarma için risk senaryolarında belirlenmiş saklanma noktaları yeryüzeyinde önceden işaretlenmelidir ve ilişkilendirilmelidir.

6) Tüm maden çalışanları iyi harita okur-yazarı olacak şekilde eğitilmelidir.

7) Ocaklarda Harita Teknik Sorumlusuolarak Harita Mühendisi bulundurulması zorunlu hale getirilmelidir.

Ayrıca gelişen teknoloji ve insana verilen değerin artmasıyla, madencilerin yeraltındaki faaliyetlerinin yerüstünde oluşturulan bir merkezden çevrimiçi (online) izlenmesi uygulaması da giderek yaygınlaşmaktadır. Bu uygulamada, yeraltında yangın korumalı RF (radio frekans) sensörleri kurulmakta, madencilere ve hareketli araçlara takılan çipler yardımıyla ocaktaki tüm aktiviteler yer üstünde izlenebilmektedir. Bu sayede bir kaza anında bir çalışan hareketsiz hale gelse bile yeri yerüstünden tespit edilebilmektedir.

Diğer taraftan, dünyada maden kazalarına düşey müdahale ağırlık kazanmıştır. Düşey kurtarmanın en önemli unsurları yerüstü ile bütünleşik doğru bir maden haritası ve yüksek sondaj teknolojisidir. Bu konuda gerekli teknolojilerin edinilmesi ve insan kaynağının yetiştirilmesi öncelikli işlerden olmalıdır. 

Sayın Bakanım,

3213 sayılı Maden Yasası‘na dayanılarak yürürlüğe konulan "Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği"nin tanımlar başlıklı 4. maddesinin (r) fıkrasındaki haritacı tanımı içinde,  Harita ve Kadastro Mühendisi`nden başka,  Harita Teknikeri,  Harita Teknisyeni ve Topograf yer almaktadır. Oysa ki, 3458 sayılı Yasa‘nın 1.  ve 2. maddelerinde, ancak mühendis ve mimar unvanına sahip olanların mühendislik ve mimarlık unvan yetkisi ile mesleki faaliyette bulunabilecekleri, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Yasası‘nın 33. maddesinde de mühendis ve mimarların mesleki faaliyette bulunabilmek için uzmanlıklarına uygun meslek odasına kayıt yaptırmak zorunda oldukları belirtilmektedir.

Hal böyle iken, Maden İşleri Genel Müdürlüğü`nce 12.12.2010 tarihli bilgi edinme başvurumuza, 25 Ocak 2011 tarihli ve B.15.0.MGM.0.01.02.02-550160 sayılı cevap yazılarında özetle,  imalat-halihazır haritalara imza atan kişinin/kişilerin imza atma yetkisinin olup olmadığı konusunda Genel Müdürlüklerince kontrolün yapılmadığı ve ilgili Müdürlüğe verilen imalat-halihazır haritalarda Harita ve Kadastro Mühendisi imzası şartı aranmadığı belirtilmektedir. 

Açıklanan nedenlerle, üretilen imalat-halihazır haritaların sonuçları itibarı ile telafisi mümkün olmayan felaketlere yol açtığı Ermenek`te yaşanan son maden faciası ile de görülmüştür. Bu tip uygulamalara bundan böyle izin verilmemesi için üretilen haritaların kontrolünün daha dikkatli yapılarak imza yetki sahibi Harita ve Kadastro Mühendisinin olması koşulu aranmalı, Yönetmeliğin 4. Maddesinin (r) fıkrasındaki haritacı tanımı Harita ve Kadastro Mühendisi olarak değiştirilmelidir. 

Sayın Bakanım,

Biz, TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası olarak, talep edilmesi halinde, yukarıdanberi özetlemeye çalıştığımız tüm hususlarda, Bakanlığınıza her türlü teknik katkıyı ve desteği vermeye hazırız. 

Durumu ve önemini bilgilerinize, gereğini takdir ve tensiplerinize saygılarımızla arz ederiz.

 

 Ertuğrul CANDAŞ
 Yönetim Kurulu a.
   Genel Başkan


 

Dosyalar

Ek (1348 KB) (19.11.2014 15:11:52)

(2616 KB) (19.11.2014 17:46:25)

PDF uzantılı Makale dosyalarını veya diğer Ek Dosyaları okuyabilmeniz için
Acrobat® Reader®'ın bilgisayarınızda yüklü olması gerekmektedir.
Acrobat® Reader® yüklemek için

Tüm Resmi Yazışmalar »


 

e-HİZMETLER:
| HKMOBİS | WEBMAIL |

© 2004-2017 Tüm hakları TMMOB HARİTA VE KADASTRO MÜHENDİSLERİ ODASI aittir.
Sitede yer alan görsel ve metin öğeler izinsiz kullanılamaz.

TMMOB HARİTA VE KADASTRO MÜHENDİSLERİ ODASI
SÜMER 1. SOKAK NO: 12/4 06440 KIZILAY / ANKARA
TEL: +90 312 232 5777 (PBX) - FAKS: +90 312 230 85 74 - GSM: 0533 762 28 13

 


 
Key İnternet Hizmetleri Ltd. Şti.