ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANI SAYIN İDRİS GÜLLÜCE ZİYARET EDİLMİŞTİR

Çevre ve Şehircilik Bakanı Sn. İdris Güllüce, Yönetim Kurulumuzca 02.07.2014 tarihinde ziyaret edilerek aşağıda başlıklar halinde verilen konularda kendileri bilgilendirilmiş ve taleplerimiz kendilerine sözlü ve yazılı olarak iletilmiştir.

BİLGİLENDİRME KONULARIMIZ:

Mesleki Faaliyet Denetimi Konusu:

02.08.2013 tarihli ve 28726 sayılı Resmi Gazete‘de yayımlanan 6495 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun‘un 73. maddesi ile 3194 sayılı İmar kanununun 8/ı maddesinde  (Ek: 12/7/2013-6495/73 md.) harita, plan, etüt ve projeler; idare ve ilgili kanunlarında açıkça belirtilen yetkili kuruluşlar dışında meslek odaları dahil başka bir kurum veya kuruluşun vize veya onayına tabi tutulamaz, tutulması istenemez. Vize veya onay yaptırılmaması ve benzeri nedenlerle müellifler veya bunlara ait kuruluşların büro tescilleri iptal edilemez veya yenilenmesi hiçbir şekilde geciktirilemez. Müelliflerden bu hükmü ortadan kaldıracak şekilde taahhütname talep edilemez şeklinde bir yasa değişikliği yapılmıştır.

Bu değişiklik sonrasında meslek kamuoyunda Odaların Mesleki Denetim Yetkilerinin kaldırılmış olduğuna ilişkin algılara yol açmış durumdadır. Oysaki bu değişiklik Çevre ve Şehircilik Bakanlığı‘nca yapılan basın açıklamasında, yapılan bu yasal düzenlemeyle, "hiçbir şekilde Meslek Odalarının Kanunlarda verilen yetkilerinin ortadan kaldırılmadığı, üyeleri üzerindeki mesleki denetime ilişkin herhangi bir kısıtlama getirilmediği, yapılan düzenlemeyle, 3194 sayılı Kanuna istinaden hazırlanan ve idarelerce onaylanan ruhsat eki projelerin, mesleki denetim adı altında idare dışında ayrıca meslek odasınca incelenerek onaylanması uygulamasına son verilmesinden ibaret olduğu" belirtilmiştir.

Bu yasal düzenlemeden ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı‘nın yukarıda belirtilen açıklamalarından anlaşılacağı üzere, yasal düzenleme, 3194 sayılı Kanun kapsamında hazırlanan ve idarelerce onaylanan harita, plan, etüt ve projelerin yetkili kuruluşlar dışında başka bir kurum veya kuruluşun inceleyerek vize ve onayına tabi tutulamayacağına ilişkin olup, düzenleme Anayasa‘nın 135. maddesi ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu‘nun ilgili hükümleri uyarınca mimarlık/mühendislik meslek alanlarındaki hizmetlerde hizmetin ilgili odaya kayıtlı mimar/mühendis tarafından yapılıp yapılmadığının ya da mimar/mühendisin hizmetin yapılması sırasında yasal kısıtlılığının bulunup, bulunmadığının, mevzuat gereği Meslek Odalarınca belirlenen en az ücret tarifelerine uyulup uyulmadığının denetlenmesine ilişkin Meslek Odalarının üyeleriyle ilgili denetim yetkilerini kaldırmamaktadır.

Nitekim, İdare Mahkemelerinde konuya ilişkin verilen yargı kararları tam da yukarıdan beri anlattığımız doğrultudadır.

Buna göre, hukuka aykırı düzenlemelerin geri alınarak, işin yapıldığı/sözleşmenin imzalandığı tarihte işi yapanın kısıtlılığının bulunup, bulunmadığının sicil durumunun saptanması için ve ücret tarifesine uyulup uyulmadığının tespiti için, talebe bağlı işlerde Odaca onaylı Tip Sözleşmenin istenmesi ve bu amacı içeren Odamızın Mesleki Faaliyet Denetiminin yapılıp yapılmadığının aranması gerektiğine, oluşacak boşluk ve eksikliği, kamu geliri kaybını önlemek ve Odamızın amaçlarına uygun olarak görevini etkin olarak yerine getirebilmesi amacıyla da yapılan iş ve sözleşmelerin her ay sonunda ilgili İdarelerce Odamıza bildirilmesinin zorunlu olduğuna ilişkin düzenlemeler yapılmasına, ve 3194 sayılı İmar Kanunu‘nda getirilen söz konusu düzenlemenin, bu kanun kapsamında sayılan ve ilgili idarelerce onaylanan işlerin içeriğinin incelenerek vize ve onaya tabi tutulamayacağı kısıtlamasıyla sınırlı olduğuna ilişkin bir açıklama konulmasına ivedilikle ihtiyaç duyulmaktadır.

LİHKAB Yasası, Yönetmeliği ve Uygulamadaki Sorunlar Konusu:

5368 sayılı Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanun 29.06.2005 tarih ve 25860 sayılı Resmi Gazete‘de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

5368 sayılı Kanun‘la Kadastro teknik hizmetlerinden tescile tabi olmayan işlemlerin yapım ve kontrolü, tescile tâbi olan işlemlerin yapım sorumluluğunun yetki devri suretiyle, belli koşulları taşıyan ve yapılacak sınavı kazanarak lisans belgesi almaya hak kazanan meslek mensuplarına gördürülmesi, idarenin denetleyen, kuralları koyan bir konuma yerleştirilmesi, Odaya kayıt, Odaya tescil zorunluluğu ve düzenlemeler sırasında Oda‘nın da görüşünün alınması suretiyle Oda‘nın da Anayasa ve kanunlardan gelen hak ve yetkilerini kullanması amaçlanmıştır.

Yaşanılan süreçte 5368 sayılı Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanununun 1. Maddesinde tanımlanan "... Ancak, kamu kurum ve kuruluşları ile lisans sahibi harita ve kadastro mühendislerinin diğer kanunlar ve ilgili mevzuata göre hak, görev ve yetkileri devam eder."İfadesi meslek kamuoyunda tartışmalara ve yanlış anlaşılmalara yol açmıştır. Her ne kadar Odamızın mevzuatı aynı kişiye hem LİHKAB hem de SHKM yetkisi vermese de, meslek barışının baştan sağlanması için alınması gereken tedbirlerin gecikmeden alınması gerekmektedir.

Dolayısıyla, yasal bir düzenlemeyle, yaşanılan sorunları temelinden  çözecek bir yasa ve buna koşut bir yönetmelik hazırlanması, yeni düzenlemede meslek camiamızda tartışmalara yol açacak bir sınav yönteminin tercih edilmemesi, lisans kapsamı işlerin sayılarak kesin sınırlarının belirlenmesi ve lisans kapsamı görev dışında başka iş ve işlem yapılamayacağının düzenlenmesi, ayrıca LİHKAB sahibi üyelerimizin diğer Odamız üyelerinin tabi olduğu bütün görev ve sorumlulukları taşıdıklarının ve Odamızın diğer üyelerimiz üzerindeki bütün hak, görev ve yetkilerinin LİHKAB ve sahibi üyelerimiz üzerinde de devam ettiğinin açık, kesin ve tereddüde yol açmayacak şekilde yer almasının sağlanması, Anayasa ve Odamız mevzuatı da dikkate alınarak Odamızın da düzenleme ve uygulama sürecine etkin olarak katılımının sağlanması ile sorunun sağlıklı çözülmesi mümkündür.

Yapı Aplikasyon Projelerinin Fenni Mesuliyetinin Yapı Denetim Kuruluşu adına Serbest Harita ve Kadastro Mühendislik Müşavirlik Bürolarınca Üstlenilmesi Konusu:

İmar Kanunun, Yapı Denetimi Hakkında Kanunun, Yapı Denetimi Yönetmeliğinin ve Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin ilgili maddeleri çerçevesinde Ruhsat eki proje olarak Yapı Aplikasyon Projesinin Odamıza kayıtlı Serbest Harita ve Kadastro Mühendisince hazırlanması ve zemine aplike edilmesi, Fenni Mesuliyetinin de Yapı Denetim Kuruluşu adına Yapı Denetim Kuruluşunca hizmet satın alınan Odamıza kayıtlı bir başka Serbest Harita ve Kadastro Mühendisince üstlenilmesi gerekmektedir.

Fakat bazı belediyelerin halen uygulamaya yasalara aykırı bir şekilde Yapı aplikasyon Projesinin Fenni Mesuliyetini Yapı Denetim firması adına üstlenen meslek odamıza kayıtlı olan ve büro tescilini yaptırmış olan Serbest Çalışan Harita ve Kadastro mühendisi aramadan, Ruhsatın ilgili fenni mesul kısmına sadece Yapı Denetim firması adı yazarak, bazı Belediyelerin ise Yapı Denetim firmalarının Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre uygun denetçi belgesi alması mümkün olmamasına rağmen, bünyelerinde Denetçi Mühendisi sıfatı ile çalıştırdıklarını beyan ettikleri Harita ve Kadastro Mühendislerini Fenni Mesul olarak kabul ederek devam etmektedirler.

Ruhsat eki proje olarak tanımlanan ve Serbest çalışan Harita ve Kadastro Mühendisince hazırlanarak zemine tatbik edilen Yapı Aplikasyon Projesinin imar mevzuatınca öngörülen Fenni Mesuliyetinin,  4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 3. maddesine göre Yapı Denetimi Firmasınca ilgili idareye karşı üstlenilmesi yasal zorunluluktur.

Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin ilgili hükümleri gereğince Yapı Denetimi Firmaları bünyelerinde Uygun Denetçi Belgesi alabilecek Harita ve Kadastro Mühendisi bulunduramayacağından, İmar Mevzuatı gereğince öngörülen bu Fenni Mesuliyeti üstlenebilmek için, bu hizmeti Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 5. maddesinin b) fıkrası gereğince ilgili meslek odasına kayıtlı olan ve büro tescillerini yaptırmış olan Serbest Çalışan Harita ve Kadastro mühendislerinden hizmet satın almak suretiyle gerçekleştirmeleri doğrultusunda yasal düzenlemelerin yapılması gerekmektedir.

TKGM‘deki Yeni Atamalar Konusu:

167. yılını kutlayan TKGM sadece mesleğimiz için değil, aynı zamanda, Türkiye için çok önemli ve köklü bir kurumdur. Konumsal bilgi üreten, standartlarını belirleyen ve bu bilgileri depolayan, ihtiyacı olan kurum kuruluşlara zamanında sunan bu kurum, bilgi teknolojilerinin geldiği son noktada Türkiye`nin en önemli kurumu haline gelmiştir. Bu kurumda görev üstlenecek  personelin bu üst görevleri yapabilecek düzeyde bilgi birikimi, tecrübesi ve işin uzmanı olması gerektiği açıktır.

TKGM`den beklentiler bu kadar çok iken, kurumda bazı kadrolara atanan kişilerin, yürüteceği iş kapsamında uzman olmadığı gibi mühendis meslektaşlarımızın da görevden alındığı gözlemlenmektedir.

TKGM`de çalışan uzman (mühendis) personelin çoğu Odamız üyesi Harita ve Kadastro Mühendisleri olduğundan ve ayrıca, kurumca yürütülen işlerin büyük çoğunluğu mesleğimizle doğrudan ilgili olduğundan, TKGM Odamızca ayrıca önemsenmekte ve izlenmektedir.

Sadece bununla kalmayıp, Odamız ile TKGM Taşınmaz Değerleme, Türkiye Kadastrosu gibi Türkiye için önemli konularda geçmişte birlikte etkinlikler yapmış, etkinlik sonuç raporlarını tüm paydaşlarıyla paylaşarak diğer kurum kuruluşların çalışmalarına ışık tutmuştur.

TKGM tarafından TAKBİS, MERLİS, ARİP, HBB, TUSAGAKTİF ve TKMP olarak yürütülen projeler kurum bünyesinde çalışan Harita Mühendisleri tarafından yönetilmiş ve tamamlanarak kamunun ve vatandaşların kullanımına sunulmuştur.

Takdir edileceği üzere, diğer tüm kurumlar gibi TKGM`de hizmet kalitesinin ölçülmesi ve geliştirilmesi, hizmetlerin etkili, verimli, süratli ve vatandaşların ihtiyaç ve taleplerine uygun şekilde sunulmasını sağlayacak çalışmalar bilgi ve beceriye sahip yöneticilerin eliyle yürütülmesine önem verilmelidir.

Aksi halde,

  • Taşınmazlara ilişkin mülkiyet bilgilerini devlet güvencesi altında muhafaza ederek nasıl hizmet sunulacaktır?

  • Taşınmazlara yönelik politikaları belirleyen ve yöneten lider kurum nasıl olacaktır?

  • Çalışanlarına sağlıklı ve güvenli çalışma ortamları nasıl temin edilecek ve motivasyonları nasıl arttırılacaktır?

Sonuç olarak; TKGM`nin misyon ve vizyonunda önemli yeri olan ve meslek alanımızla ilgili görev yürüten iç birimlerin, işin bir gereği olarak, Harita ve Kadastro Mühendisleri`nce yürütülmesi önemlidir.

Bu konuyu hiç meslek şovenliği yapmadan, bir kamu kuruluşu olma sorumluluğu ile sizlerle paylaşıyor, rahatsızlığımızı belirtiyor ve konuya ilişkin çözümlerinizi bekliyoruz.

SONUÇ OLARAK; yukarıdan beri anlatılan tüm hususlarda bilgilendirmeler yaptıktan sonra, sorunlara ilişkin çözüm beklediğimizi, sürecin takipçisi olduğumuzu ve talep edilmesi halinde her türlü katkı vereceğimizi Sayın Bakan İdris Güllüce`ye ifade edilmiştir.

TMMOB
HARİTA VE KADASTRO MÜHENDİSLERİ ODASI
TEMMUZ 2014
 


Yukarı Çık