LİHKAB KANUNU’NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI SÜREÇLERİ HAKKINDA BİLGİLENDİRME

18 Mart 2021 tarihinde TBMM Başkanlığına Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi sunulmuş, Kanun Teklifi 23 Mart 2021 tarihinde Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda görüşülmüştür. TBMM Komisyon toplantısı öncesi Şube ve Temsilciliklerimizden alınan yazılı görüşler ve de Şube başkanları ve Bölge Temsilcilerimiz ile yapılan çevrim içi değerlendirme toplantısı ışığında, Odamız görüş ve önerilerini iletmek üzere Komisyon toplantısına Odamız adına Genel Başkanımız Ali İpek katılmıştır. 
 
Komisyonda, 22 Mart 2021 tarihinde Şube Başkanlarımız ve Bölge Temsilcilerimizle yapılan toplantıda oluşturulan görüş ve değerlendirmeler ışığında oluşan eğilim doğrultusunda;
 
Lisanslı harita kadastro mühendisleri ve büroları sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlıklar, yargı kararları, uygulamada doğan sorunlar, üyelerimizden gelen yakınma ve şikâyetler, Odamızın daha önceki değerlendirmeleri ve yazışmalar dikkate alındığında; konunun köklü çözümünün ancak 5368 sayılı Kanun`da yapılacak değişiklikle giderilebileceği,
 
Mevcut Kanun`da ve buna bağlı olarak Yönetmelik`te de eksik düzenlemeler olması, yeterli açıklık ve belirginlik bulunmaması nedeniyle uygulamada duraksamaların, uyuşmazlıkların olduğu, çalışma barışının ve dayanışmanın bozulduğu, serbest harita ve kadastro mühendislik müşavirlik büro/şirket sahibi üyelerimiz ile lisanslı harita kadastro büroları sahibi üyelerimiz arasında yetki çatışmalarına ve tartışmalara yol açıldığı, konunun zaman zaman yargıya taşınması nedeniyle emek, zaman ve maddi kayıplara neden olduğu,
 
Yasal düzenlemede meslek camiamızda tartışmalara yol açmayacak, ayrımcılık ve kayırmacılık yapıldığı şüphesini asla uyandırmayacak şekilde net ifadelerin yer almasının ileride sorunun daha da derinleşmesinin ve bugünkü sistemde yaşanan tekelleşme eleştirilerinin tekrar ortaya çıkmasının önüne geçmek açısından son derece önemli olduğu,
 
Sınavın kaldırılmasının önemli ve olumlu bir adım olduğu; ancak Kanun Teklifinde düzeltilmesi gereken önemli önerilerimizin bulunduğu, düzeltilmediği takdirde mevcuttaki eleştirilen durumun daha da gerisine gidileceği ve daha büyük tekelleşme yaratacağı, küçük büroların ve yeni mezun meslektaşların meslek yaşamlarını sürdürmelerinin zorlaşacağı,
 
Kanun değişikliğine ilişkin önerilerimizin bir bütün ve birbirini tamamlayıcı nitelikte olduğu; özellikle deneyim yılı, kontenjan sınırı olmaması ve iş dağılımının eşitlik ilkesine göre yapılması hususlarının Kanun Teklifinde mutlaka aynı anda düzenlenmesi gerektiği,
 
Kanun Teklifinde belirtilmeyen detayların TKGM ve Odamızca birlikte yürütülecek yönetmelik çalışmalarıyla düzenlenebileceği hususları belirtilmiştir. 

Kanun Teklifinin maddelerine ilişkin olarak;
 
1. Kanun Teklifinin 2. maddesinin birinci fıkrasındaki 10 yıl ibaresinin kaldırılması ya da mevcut yasada olduğu gibi 5 yıl şeklinde kalması gerektiği, "10 yıl çalışmış olma" şartının geçmişte yaşanan sorunların devam etmesine, hatta daha da derinleşmesine neden olacağı; çünkü Kanun Teklifinin birinci maddesinde geçen "Lisanslı harita ve kadastro mühendisleri bu Kanun kapsamında faaliyetlerini yürüttükleri süre içerisinde serbest harita ve kadastro mühendislik ve müşavirlik faaliyeti de yürütebilirler." ifadesine göre her işi yapabileceklerinden dolayı yıl şartından ötürü lisans sahibi olamayan mühendislerin iş alma ve meslek hayatlarını sürdürme kapsamında ciddi mağduriyetler yaşayacağı ve Kanun Teklifinin genel gerekçesinde ifade edilen "geçmişte tecrübe edilen sorunlar"ın burada da devam edeceği, bu konudaki temel savımız olan meslek alanlarımız ile ilgili daha kapsamlı ve karmaşık işlerde dahi sadece diploma ile sorumluluk üstlenebilen her mühendisin sorumluluk almasının burada da gerektiği, bu maddenin hiç değiştirilmeksizin mevcuttaki gibi 5 yıl kalmasının dahi sorunları önemli ölçüde çözeceği,
 

2. Kanun Teklifinin 4. maddesinin 1. fıkrasının "Lisanslı harita kadastro mühendislik büroları kontenjan ve sayı sınırlaması olmaksızın il genelinde yetkili olmak üzere lisanslı mühendisin talep ettiği ilçede kurulur." şeklinde düzenlenmesi gerektiği, bu düzenleme ile gelecekte sayı sınırlaması gelmesinin ve tekelleşmenin önüne geçileceği, yoksa sürecin mevcutta eleştirdiğimiz durumdan da daha kötü bir noktaya gelebileceği ve iş dağılımı konusunda tekelleşmenin önünü açacağı,
 

3. Kanun Teklifinin 4. maddesinin 5. fıkrasının  "Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce Kanun kapsamına giren işlem başvuruları elektronik ortamda alınır, eşitlik ilkesi gözetilerek iş dağılımı yapılır." şeklinde düzenlenmesi gerektiği, burada yapı denetim sisteminde ya da arabuluculuk sisteminde olduğu gibi talebin vatandaşlarca doğrudan TKGM`ye iletilmesinin, TKGM tarafından da dijital ortamda otomatik olarak işi yapacak büronun atamasının yapılmasının sağlanmasının, yine mevcutta yaşanan iş dağılımı adaletsizliğinin ve meslektaşlar arasındaki hamasetin giderilmesi için son derece önemli olduğu,
 

4. Kanun Teklifinin 5. maddesinin 2. fıkrasının "Lisansın Geçici İptali" başlığındaki (ç) bendinin, yani "Lisanslı büro çalışma mekânlarında Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen hizmetler dışında işlem yapmaları durumunda lisansları 1 yıl süreyle, … iptal edilir." hükmünün teklif metninden çıkarılması gerektiği, bu maddenin Kanun Teklifinin hem gerekçeleriyle hem de 1. maddesiyle çeliştiği ifade edilmiştir. 
 

Burada ifade ettiğimiz değişiklik önerileri; Komisyon üyesi bazı milletvekillerinin yazılı değişiklik önergesi şeklinde, Cumhuriyet Halk Partisi Kastamonu Milletvekili ve aynı zamanda üyemiz Sayın Hasan Baltacı tarafından okunarak Komisyona sunulmuş ve tek tek değerlendirilmiştir. Komisyon tarafından 4. önerimize ilişkin düzenleme yapılarak buradaki çelişki giderilmiş olup 2. önerimize ilişkin ise Komisyon üyelerince il bazında bir kontenjan sınırlamasının düşünülmediği, bunun Kanun Teklifi metninin ruhuna aykırı olduğu ve bu çekincemizin yersiz olduğu ifade edilerek tutanaklara işlenmiş ve bu nedenlerle değişiklik yapılmamıştır. 
 
Diğer önerilerimize ilişkin verilen önergeler kabul edilmemiş olup kabul edilmeyen görüşlerimizin Komisyon Başkanlığınca not edildiği, Genel Kurul görüşmesi öncesi parti grupları içerisinde tekrar tartışılacağı, bu tartışmalar ışığında revizyon yapılarak Kanun Teklifinin TBMM Genel Kuruluna sunulabileceği Komisyon Başkanı Sayın Tahir Akyürek tarafından tarafımıza ifade edilmiştir.
 
Ayrıca Komisyon Başkanı tarafından Kanun Teklifinin Meclis Genel Kurulunda kabul edilmesi halinde Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün değişikliğe ilişkin yönetmeliği Odamız ile birlikte hazırlaması gerektiği, bunun da takipçisi olunacağı ifade edilmiştir.
 
Komisyon Toplantısı öncesi, Odamız Genel Merkezi söz konusu Kanun Teklifinin TBMM Meclis Başkanlığına sunulmasının akabinde Oda görüşlerinin oluşturulabilmesi için Şube ve Merkeze Bağlı Temsilciliklerimize yazı göndererek üyelerle çevrim içi olarak geniş katılımlı toplantılar yapılmasını, yerelde oluşan görüş ve öneriler doğrultusunda eğilimlerin Odamıza gönderilmesini tüm birimlere yazılı olarak bildirmiş, bu doğrultuda birçok şubemiz gibi İstanbul Şube Yönetim Kurulumuz da yereldeki üyelerimizle çevrim içi olarak gerçekleştirdiği toplantı sonrası oluşturduğu Şube görüş ve önerilerini "Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları (LİHKAB) Yasa Teklifi Geri Çekilmelidir!" başlığı ile hazırladıkları açıklamalarında Şube sosyal medya hesaplarından paylaşmıştır. Açıklama başlığındaki "geri çekilmelidir" ifadesindeki talep; mevcutta zaten sorunlu olan sistemin devamının savunulduğu şeklinde yanlış anlaşılmalara neden olmuş, Oda görüşü algısı oluşmuş ve meslek kamuoyumuzda ciddi eleştirilere yol açmıştır. 
 
Her ne kadar Şubemizin açıklamasındaki hususlar Genel Merkezimizin görüşleriyle benzerlik gösterse de ve benzerlik gösteren hususlar TBMM`de Odamızca dile getirilmişse de tüm meslektaşlarımızı ilgilendiren ve yıllardan beridir mesleki kamuoyumuzda tartışmalara ve çekişmelere neden olan bir konuda Odamızın kurumsal görüşü henüz oluşmadan İstanbul Şubemizde yaşandığı gibi şubelerimizce açıklama yapılmasının hem usulen hem de zamanlama açısından uygun olmadığı sabittir. İstanbul Şube Yönetim Kurulumuz ile bu konu değerlendirilmiş, tepkilere neden olan açıklamadaki yanlış anlaşılmaları gidermek adına talebimiz üzerine yayımladıkları ikinci açıklama metni ile yayımlanan görüşlerin şahsi görüşler değil 142 üyenin katılımı ile yapılan toplantı sonrası ortaya çıkan eğilimlerin olduğu hususu vurgulanarak, başlık seçiminden kaynaklı bir eksiklik olduğu ifade edilerek bu konuda içerikten bağımsız bir özeleştiri yapılmıştır. 
 
Kanun Teklifi TBMM Genel Kurulunda kabul edilene dek özellikle genç meslektaşlarımızın mağduriyet yaşamaması ve tekelleşmenin engellenmesi adına 10 yıl mesleki deneyim şartının kaldırılması ya da mevcut haliyle 5 yıl şeklinde kalması ve iş dağılımının dijital ortamda eşitlik ilkesine göre yapılmasının sağlanması hususlarına dair görüşme ve girişimlerimizin devam edeceğini,  meslek kamuoyumuzda yaşanan tartışma ve çekişmeleri bitirecek şekilde kanunlaşması yönünde gereken bütün çabayı göstereceğimizi belirtir, üyelerimizin bilgilerine sunarız.
 
 
TMMOB
Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası
Mart 2021


Yukarı Çık